Malazgirt Belediyesi

Önemli bir bileşeni olduğu Kürt folklorunun zenginliğinden, Kürt halk dansları da payını almıştır. Başlangıçta, en önemli enstrüman olarak kabul edilen ses eşliğinde (şarkılar) icra edilen Kürt halk danslarına, sonraları geleneksel Kürt enstrümanları kaval, tulum, davul-zurna ve diğer kimi sazlar eşlik etmeye başlamıştır. Dolayısıyla, Kürt halk danslarının tamamının güftesinin bulunduğu iddia edilebilinir. Enstrümanların kullanılması ve Kürtçenin uzun yıllar boyunca ağır baskı ve yasaklarla boğuşması sonucu, bugün önemli bir bölümü yalnızca müzikal olarak icra edilse de, özellikle Serhad yöresinde şu anda oynanan hemen hemen tüm oyunların şarkı sözlerinin bulunması, bu iddiayı güçlendiren bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır. Kürt halk şarkıları esas olarak Dengbêj’ler (Kürtçede sözün sözle aktarıldığı sanat dalı) tarafından icra edilmektedir. Kürt müziğinde temel bir unsur olarak ortaya çıkan Dengbêj’ler, Kürt halk danslarının da ayrılmaz bir parçasını oluşturur.

Yörenin coğrafik yapı ve iklim koşulları bakımından çeşitlilik göstermesi, Kürt halk danslarının da çeşitlilik ve dolayısıyla da zenginlik kazanmasının temel nedenlerinden biri olarak bilinir. Kara ikliminin hüküm sürdüğü, kışların sert geçtiği, hayvancılık ve yarı-göçebeliğin hala var olduğu Serhad bölgesinde kullanılan enstrümanlar ve oyunlarla, nispeten daha ılıman bir iklime sahip ova bölgelerindekiler farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar aynı zamanda düğün, şenlik vb. törenler ile geleneksel giysilerde de ortaya çıkmaktadır. (Burada Kürt halk dansları ve enstrümanlarındaki zenginlikten söz ederken, özellikle sınır bölgelerinde komşu halklarla olan ilişki ve etkileşimi de değerlendirme dışında tutmamak gerekir.)

Kürt halk dansları, govend  olarak isimlendirilir. (Kimi bölgelerde „dîlan“ terimi de kullanılmaktadır.) „Go“ ve „vend“ kelimelerinden oluşmuş bir bileşik isim olan Govend, „birlikte söyleyip oynamak“ olarak tercüme edilebilir.  Govend’ler, Yörenin değişik bölgelerinde büyük bir çeşitlilik ve zenginlik gösterir. Kimi zaman göçerlerin hayatlarını, dört mevsim boyunca doğayla mücadelelerini anlatırken(Koçerî), kimi zamanda,  doğayla iç içe yaşam, hayvanlarla olan ilişkiler de Kürt halk danslarına kaynak oluşturmuştur. (Qaz Qaz-) Aşiret çelişkileri, ağaya karşı köylünün başkaldırısı, Kürt halk danslarının önemli bir parçasını teşkil eder. (Eloyê Şıvan)

Tüm bunların yanı sıra, düğün, bayram, şenlik vb. törenlerde, Yörenin hemen hemen tüm bölgelerinde, özellikle de davul-zurna eşliğinde oynanan Çarpapax, Delîlo, Lorkê, Benî, Giranî, Hesiko, Baso, Laçî, Henê vb. oyunlar, adeta Kürtlerin tüm hünerlerini sergiledikleri birer seremoni olarak ortaya çıkarlar.

Govendin karakteristik özelliği, genellikle omuz omuza, el ele ya da kol kola, bir arada oynanıyor olmasıdır. Açık alanda yapılan düğünlerde,  zaman zaman 200–300 kişilik halkalarda kadın-erkek birlikte dans eder. (Dinin etkisiyle bugün kimi bölgelerde kadın ve erkeklerin ayrı ayrı dans etmeleri bu gerçeği değiştirmemektedir.)
Kürt giysilerinin (özellikle de kadın giysilerinin) karakteristik bir özelliği, doğada var olan tüm renkleri taşıyor olmalarından kaynaklanıyor. Kürt kadın giysileri adeta bir renk cümbüşü görünümündedir. Heftreng (yedirenk) Kürtler arasında adeta bir simgedir. Düğün, bayram vb. özel günlerde giyilen giysilerle, günlük yaşamda kullanılanlar farklılık gösterse de, geleneksel Kürt giysilerinin çeşitliliğinde esas olarak coğrafya ve iklim koşulları etkili olmaktadır. Yüksek rakımlı ve soğuk bölgelerde kalın kumaşlardan ya da hayvan derisinden yapılmış giysiler, sıcak bölgelerde, iklime uygun, daha hafif kumaşlardan yapılan giysiler göze çarpmaktadır. Kadın ve erkek giysileri kimi bölgelerde değişik isimler alsalar da Kadın Giysilerini şöyle sıralaya biliriz  Dêre, Xeftan, Kiras, Hevalkiras, Derpê,  Qirtoşke, Mêzer, Gore, Pêlav, Kufî, Kênber; Erkek giysileri ise: Çarix, Lekan, Şalwar, Êleg, Îşlig, Mîntan, Kurtik Kulik, Şutik vb.) bugün ulusal Kürt giysisi dendiğinde ilk akla gelen Şal û Şapik“dır. Fabrikasyonun etkisiyle bugün yok olmaya yüz tutmuş olsa da, geleneksel dokuma tezgâhlarında, kıldan dokunan şal û şapik, Kürtlerde ulusal bir simge olarak kabul edilmektedir.